Godshuizen
Schilderachtige woonerven die vanaf de 14de eeuw uit liefdadigheid werden opgetrokken. Zo kan je godshuizen in een notendop omschrijven. Deze verborgen parels zijn een begrip in Brugge en liggen verspreid in de binnenstad. Godshuizen zijn de plekken bij uitstek voor wie wil genieten van historische charme en momenten van verstilling.
Het ontstaan van godshuizen in Brugge
In de 14de eeuw was Brugge een bloeiende, internationale haven- en handelsstad. De bevolking was explosief gegroeid. Mensen kwamen naar de stad in de hoop op een beter leven, maar niet iedereen was daarin succesvol. Zorg voor kwetsbare stadsgenoten en vreemdelingen werd noodzakelijk en was bovendien een fundamenteel gedachtengoed van de middeleeuwse samenleving. Christelijke naastenliefde stond bij iedereen hoog in het vaandel.
Naast hulp van de stedelijke overheid waren er ook particuliere initiatieven, zoals godshuizen.
Wat zijn godshuizen?
Een godshuis is een kleine, eenvoudige woning bedoeld om verarmde Bruggelingen een dak boven het hoofd te bieden. Vaak werden godshuizen gesticht door gegoede burgers die door liefdadigheid een plaatsje in de hemel wilden verdienen en tegelijk hun status op aarde wilden vergroten. Daarom vind je in veel godshuiscomplexen ook een kleine kapel. De bewoners moesten er bidden voor de zielenheil van de stichter. Soms namen ambachtsgilden het initiatief om oudere of hulpbehoevenden leden binnen hun gemeenschap een comfortabele thuis te bezorgen.
Wie woonde er in godshuizen?
De stichter van een godshuis bepaalde wie er mocht wonen. Dat waren:
- Voornamelijk bejaarde weduwen zonder bestaansmiddelen.
- Soms ongehuwde vrouwen, bejaarde echtparen of blinden.
- Mannen, in geval het godshuis gesticht was door een ambachtsgilde.
Brugse godshuizen vandaag
Godshuizen zijn onlosmakelijk met de stad verbonden. Brugge telt nog meer dan 40 van deze woonerven die hun oorspronkelijke functie hebben behouden. Het zijn authentieke plekken waarvan vele nog de naam van hun oprichters dragen. Ze liggen verspreid over het centrum en maken integraal deel uit van het stadsweefsel, wat in 2000 bijdroeg aan de erkenning van de Brugse binnenstad als UNESCO werelderfgoed.
Vandaag zijn de meeste godshuizen gerestaureerd en gemoderniseerd. Er wonen nog steeds Brugse senioren, die hun godshuis aan een bescheiden prijs huren van de stedelijke welzijnsvereniging.
Waar vind je godshuizen in Brugge?
Met hun witte gevels, verborgen tuintjes en rustige karakter zijn godshuizen heerlijk om te ontdekken. Sommige zijn publiek toegankelijk, andere zetten af en toe hun toegangspoort open. Let op deze twee elementen om een godshuis te vinden:
- (witgekalkte) huisjes aaneengesloten op een rij of gegroepeerd rond een (verborgen) binnentuin.
- Een naam en/of datum op de gevel of de ingang van het godshuis.
Zie je beide? Dan is de kans groot dat je een godshuis hebt gevonden!
Hier zijn enkele aanraders:
- Godshuis De Vos (Noordstraat 6-14)
- Godshuis Het Rooms Convent (Katelijnestraat 9-19)
- Godshuis Spanoghe (Katelijnestraat 8)
- Godshuis Van Campen (Gloribusstraat 1-5)
- Godshuis O.L.V.-van-Blindekens (Kreupelenstraat 12-16)
- Godshuis De Vette Vispoort (Moerstraat 10)
- Godshuis Paruitte, Elisabeth Zorghe der Schippers (Stijn Streuvelsstraat 3-49)
- Godshuis De Croeser (Raamstraat 29-57)
- Godshuis Wevershof (Wevershof 1-11) en ’t Kattepoortje (Oude Gentweg 143)
- Godshuis Sint-Trudo (Garenmarkt 23-25)
Een godshuis bezoeken
Breng gerust een bezoek aan de godshuizen maar toon respect, bewaar de stilte en blijf op de (tuin)paden.
